Locomotor

Diesellocomotief NS 204

Diesellocomotief 204 is een zogenoemde 'locomotor' uit de jaren '30. De Nederlandse Spoorwegen kocht er 169 voor de goederendienst ter vervanging van de dure en ouderwetse stoomlocomotieven. Ze waren modern, eenvoudig te bedienen en goedkoop in gebruik. Noodzakelijk in de concurrentiestrijd met de opkomende vrachtwagen, het symbool van de vooruitgang.

Werkspoor bouwde de dieselelektrische locomotor NS 204 in 1934 voor de Nederlandsche Spoorwegen, als één van de 169 locomotieven van dit type, die in de jaren voor en na de oorlog werden aangeschaft. ‘Locomotoren’ omdat ‘echte’ locomotieven wettelijk bemand moesten worden door twee man, een machinist en een stoker, en vanwege de eenvoudige bediening.

De Nederlandsche Spoorwegen zag zich door stijgende exploitatiekosten en de concurrentieslag met de opkomende vrachtwagen in de jaren 1930 genoodzaakt de goederendienst te moderniseren. Daarbij werd de stoomtractie vervangen door dieselelektrische tractie. NS begon tijdens de crisis van de jaren ’30 met een belangrijke modernisering van de goederendienst. Locomotoren vervingen de kleinere stoomlocomotieven bij het rangeren op stations, maar ook bij goederenvervoer op secundaire lijnen. Ze waren veel goedkoper, omdat geen duurbetaalde machinist en stoker meer nodig waren, maar slechts één stationsassistent met minder opleiding en dus een lager salaris. De locomotor gebruikte geen kolen en geen water en had dus geen bevoorradingsdepot nodig. De dieselmotor hoefde ook niet ‘opgestookt’ te worden; hij was altijd klaar voor gebruik.

Vanaf de jaren ’60 kon de NS niet meer op tegen het wegvervoer en vonden enkele stevige reorganisaties plaats. Locomotoren werden verkocht aan de sloper of aan andere bedrijven. Geschikt als ze waren voor allerlei klusjes, zouden de laatste exemplaren het toch nog tot 2007 uithouden.

Ontwikkeling:

Opkomst verbrandingsmotor

Argumentatie:

De locomotoren van de NS representeren bij uitstek de modernisering van het goederenvervoer door NS in de jaren 1930, een modernisering die noodzakelijk werd door de stijgende exploitatiekosten en de concurrentieslag met de opkomende vrachtwagen. De locomotor was een groot succes en door het hele land beeldbepalend waar licht goederenwerk te verrichten viel. Ze zijn exemplarisch voor de concurrentie tussen weg- en railvervoer, die zich tijdens het Interbellum begon te manifesteren.

Argumentatie object:

Van de populaire locomotor zijn tientallen exemplaren behouden. De NS 204 van het Stichting Stadskanaal Rail is het oudste en meest representatieve exemplaar.

Locatie:

Stichting Stadskanaal Rail

http://www.stadskanaalrail.nl/