Kees Wielemaker

Efteling Stoomtrein

Stoomlocomotief ‘Aagje’ met rijtuigen

In de jaren ’50 kregen de mensen meer vrije tijd en dankzij de toenemende welvaart kon men die vrije tijd ook gaan vullen. Dagreisjes kwamen in zwang. Attractiepark Efteling in Kaatsheuvel voorzag in die behoefte. Sinds 1969 rijdt daar een stoomtrein.

Vanaf de jaren ’50 kregen de Nederlanders meer vrije tijd tot hun beschikking. Het aantal werkuren per week liep terug. Zwaar lichamelijk werk werd steeds lichter gemaakt. Dankzij de stijgende welvaart kreeg men meer ruimte om die vrije tijd in te vullen, bijvoorbeeld met dagreisjes. In 1950 werd de Stichting Natuurpark de Efteling opgericht. Een van de oprichters van het park was de kunstschilder Anton Pieck. De stichting had als doel: ’de lichamelijke ontwikkeling en ontspanning van de inwoners der gemeente Loon op Zand en de bevordering van het toerisme naar en binnen de gemeente, een en ander in katholieke geest.’ In 1952 werd het Sprookjesbos geopend. Daarvan waren de ontwerpen getekend door Anton Pieck. In de jaren daarna kwamen er veel nieuwe attracties bij. Al vanaf 1959 werd er gepraat over een stoomtrein. Die moest de attracties verbinden en ook zelf een attractie zijn. Uiteindelijk in 1968 viel het oog op stoomlocomotief ‘Aagje’ uit 1911. Die was toen nog in dienst bij de Steenfabriek IJsseloord in Arnhem. In 1969 reed de eerste Efteling-stoomtrein, op een traject van 1800 meter lang. Aagje werd in de Efteling voorzien van een losse tender, voor de kolenvoorraad. Anton Pieck ontwierp zes open rijtuigjes waarin 18 passagiers plaats konden nemen. Die rijtuigjes werden door de Efteling in eigen beheer gebouwd. Vijf jaren later kwam een tweede stoomlocomotief de gelederen versterken. Die was afkomstig uit België en ging ‘Moortje’ heten, Men construeerde ook een tweede set rijtuigjes. Later kwamen er nog twee stoomlocomotieven bij. Op 31 mei 1980 viel Aagje de eer te beurt om gepresenteerd te worden tijdens het defilé voor koningin Juliana, waarbij een stukje spoor en Aagje zelf voor één dag naar paleis Soestdijk werden getransporteerd. Zo kon heel Nederland via de televisie kennismaken met de Efteling-stoomtrein.

Ontwikkeling:

Dagtrips

Argumentatie:

Stoomlocomotief Aagje en de door Anton Pieck ontworpen rijtuigen zijn samen toonbeeld van een bijzonder fenomeen: een smalspoorstoomtrein die niet alleen een vervoersfunctie vervult doordat hij een verbinding vormt tussen de verschillende attracties van de Efteling, maar ook doordat hij zelf een trekpleister is. Miljoenen mensen hebben in de loop van de jaren een ritje gemaakt met de Efteling-stoomtrein.

Argumentatie object:

De Efteling-stoomtrein is een bijzondere combinatie van enerzijds een originele stoomlocomotief uit 1911 die na een werkzaam leven bij een steenfabriek in aangepaste vorm een attractie werd in een attractiepark en anderzijds een set personenrijtuigjes die ontworpen werden door de bekende kunstschilder Anton Pieck.

Locatie:

Efteling, Kaatsheuvel

Links: