Harley Davidson ‘Liberator’

Motorfiets

De Harley-Davidsons, door de Canadezen gebruikt om Nederland te bevrijden, kregen na de oorlog via de legerdumps een civiele bestemming. Naar hun voormalige eigenaren toepasselijk 'Liberators' genoemd, werden ze aangeschaft door bevolkingsgroepen die zich (nog) geen auto konden veroorloven. In de jaren 1960 werden ze meer en meer gebruikt voor vrijetijdsbesteding en werden ze, populair als ze waren bij specifieke gebruikersgroepen, tot statussymbool van een rebelse generatie.

De Harley-Davidson WLA en WLC, in de jaren 1940-’45 speciaal voor het leger ontwikkeld vanuit het bestaande model WL 750, werden op grote schaal door de Amerikaanse en Canadese troepen gebruikt bij de bevrijding van West-Europa en verwierven bijgevolg de bijnaam ‘Libarator’. Nadat de Amerikaanse en Canadese troepen zich uit Europa terugtrokken, werden vele motoren hier achtergelaten.

Deze kregen vaak civiele bestemmingen (zo gebruikte de ANWB deze motoren direct na de oorlog voor de Wegenwacht), maar ook burgers kochten Harley’s uit de legerdumps, in Nederland relatief veel Canadese exemplaren omdat de Canadezen onze bevrijders waren. De groene lak werd door meer alledaagse kleuren vervangen en zo bleven ze nog tot lang na de Tweede Wereldoorlog op de Nederlandse wegen rijden.

In de jaren 1950-’60 waren motorfietsen nog vooral gebruiksvoorwerpen voor bevolkingsgroepen die zich (nog) geen auto konden veroorloven. Toen de eigen auto meer algemeen werd, werd de motorfiets steeds meer gebruikt voor vrijetijdsbesteding. Dat gold ook en met name voor de Harley Davidson, die populair werd bij zeer uiteenlopende en desondanks specifieke gebruikersgroepen. Het schandaalboek ‘Ik Jan Cremer’ en de hippiefilm ‘Easy Rider’ maakten de Harley tot een statussymbool voor de rebelse generatie van de jaren 1960. Aan de andere kant waren er de Hell’s Angels (ook rebels, maar dan op hun eigen manier), die een Harley Davidson als één van de voorwaarden stelden om ‘lid van de club te worden’. Maar ook menig gezagsgetrouwe onderdaan schafte zich, nog steeds relatief goedkoop, via de legerdump of tweedehands, een Harley aan om tenminste in het weekend even aan het burgermansbestaan te ontvluchten.

Er kwamen nieuwere en betere motorfietsen, Honda uit Japan bijvoorbeeld, en ook Harley Davidson ontwikkelde zich voortdurend. Maar de Liberator heeft zich in de naoorlogse decennia in het collectieve geheugen van de Nederlanders toch als dé ultieme motorfiets genesteld.

Tegenwoordig wordt de Liberator, zoals zoveel oldtimermotorfietsen, vooral als erfgoed gekoesterd. Het getoonde exemplaar is een WLC met als bouwjaar 1942. Na de oorlog is ook deze omgebouwd naar civiel gebruik; zo is er een zijspan aangehangen en zijn grotere spatborden aangebracht . De leger-spatborden waren veel vlakker.

Ontwikkeling:

Tweede wereldoorlog

Argumentatie:

De Canadese Harley-Davidson WLC 'Liberator' representeert bij uitstek de 'functieverandering' van de motorfiets als gebruiksvoorwerp, in de naoorlogse jaren goedkoop uit de legerdump gehaald, naar vervoermiddel voor vrijetijdsbesteding. Door gebruikers als Jan Cremer en Hells' Angels en het optreden in de film 'Easy Rider' werd de Harley Davidson hét statussymbool van de rebelse jaren 1960.

Locatie:

Particulier bezit

Links: