Industrie-stoomlocomotief

Stoomlocomotief Laura & Vereeniging nr. 9

Gedurende zo’n 120 jaar waren in totaal meer dan 1.300 stoomlocomotieven actief bij allerlei fabrieken en bedrijven. Dit was vooral op plaatsen waar paard en wagen niet voldeden of waar schepen niet konden komen. Deze machines droegen bij aan de industrialisatie van Nederland en daarmee aan de economische groei.

In 1971 reed de laatste stoomlocomotief bij een industrieel bedrijf in ons land en wel bij een kolenmijn in Zuid-Limburg. Gedurende zo’n 120 jaar waren stoomlocomotieven actief bij allerlei fabrieken en bedrijven, op plaatsen waar paard en wagen niet voldeden of waar schepen niet konden komen. In totaal ging het om meer dan 1.300 stoomlocomotieven, in alle soorten en maten. Dit niet-openbare vervoer speelde zich over het algemeen af op afgelegen plaatsen en op afgesloten terreinen. Daardoor was het weinig zichtbaar. Op enkele plaatsen kwamen de locomotieven ook buiten de poorten, zoals bij de Staatsmijnen en bij de Hoogovens in IJmuiden.

De eerste gebruikers van industrielocomotieven waren met name aannemers. De eerste ‘normaalsporige’ stoomlocomotief die bij een fabriek in dienst kwam, reed bij de bekende porseleinfabriek van Petrus Regout in Maastricht, later bekend als ‘De Sphinx’. Regout kocht in 1875 een locomotief bij de Belgische fabriek Cockerill. De laatste nieuwe stoomlocomotief In Nederland schafte de Domaniale Mijn Maatschappij in Kerkrade aan, in 1961. Die locomotief ging al in 1969 uit dienst, toen de mijn werd gesloten.

Veel locomotieven die fabrieken gebruikten, waren tweedehandsjes. Soms waren ze afkomstig van één van de spoorwegmaatschappijen, die op een bepaald moment snellere en sterkere locomotieven nodig hadden en geen emplooi meer hadden voor oudere locomotieven. Vooral de locomotieven die bij aannemers in gebruik waren, wisselden nogal eens van eigenaar: als een locomotief was gebruikt bij een werk dat was afgerond en er niet direct een volgende klus lag te wachten, was het aantrekkelijker om de locomotief te verkopen.

Locomotief Laura & Vereeniging 9 deed vanaf 1931 tot 1971 dienst bij de mijn Laura in Eijgelshoven. De locomotief is in 1924 gebouwd door Krupp in Essen (D) voor eigen rekening en kwam in het verhuurpark van deze fabriek terecht.

Ontwikkeling:

Mijnbouw

Argumentatie:

Stoomlocomotief Laura & Vereniging nr. 9 uit 1924 is een typische vertegenwoordiger van een industrielocomotief voor gebruik op normaalsporige fabrieksemplacementen en op fabrieksaansluitingen op het hoofdspoorwegnet. Dergelijke locomotieven kwamen voor in vele soorten en maten en deden bij bedrijven en fabrieken in het gehele land dienst.

Argumentatie object:

Stoomlocomotief Laura & Vereniging nr. 9 is in 1924 gebouwd door Krupp in Essen (D) en deed gedurende veertig jaar dienst bij de mijn Laura bij Eygelshoven in Zuid-Limburg. De locomotief is door de huidige eigenaar, de Stoomtrein Goes-Borsele, zoveel mogelijk teruggebracht in de oorspronkelijke staat.

Locatie:

Stoomtrein Goes-Borsele, Goes

Links: