Max Popma

International Harvester

Tractor

Tractoren werden in de jaren 1960 en '70 steeds groter en zwaarder, zoals deze 845 XL A van de 'International Harvester Company'. Ooit de grootste tractorbouwer ter wereld, had dit Amerikaanse bedrijf ook fabrieken in Europa. Dit exemplaar is gebouwd in Duitsland en werd in 1981 geleverd aan het landbouwbedrijf van Molenaar in Berkel en Rodenrijs.

Met name in de jaren 1960 en ’70 werd de agrarische sector grootschaliger en kapitaalintensiever; ruil- en herverkaveling zorgden voor rationalisatie van de productie. Sloten werden gedempt voor de aanleg van wegen en ‘vaarpolders’ veranderden in ‘rijpolders’. Waterstanden werden verlaagd, onverharde wegen rechtgetrokken en bestraat of geasfalteerd, zodat met zwaarder materieel kon worden gereden. Verregaande mechanisatie vond plaats door het gebruik van tractor en andere mobiele landbouwwerktuigen, waardoor de arbeidsproductiviteit in de landbouw sterk toenam. Dat had een positieve invloed op de economie en vooral ook op de export; Nederland werd in de tweede helft van de 20e eeuw na de Verenigde Staten de grootste exporteur van agrarische producten ter wereld.

Tractoren werden groter en zwaarder en kregen steeds meer PK’s om, al of niet rijdend, via de aftakkas een grote variëteit aan werktuigen aan te drijven. Eén van de bekendste en vooral grootste tractorbouwers ter wereld werd de ‘International Harvester Company’ (IH), die onder verschillende namen tractoren op de markt bracht (International, Farmall, McCormick). Het bedrijf was gevestigd in de Verenigde Staten, maar bouwde ook fabrieken in Duitsland, Frankrijk en Groot Brittannië om de Europese markt te bedienen.

Tussen de tractoren, waarmee net vóór en net na de oorlog de Nederlandse markt werd verkend en de tractoren van zo’n dertig tot veertig jaar later, bestond een wereld van verschil, die de ontwikkelingen in de landbouw goed weerspiegelden. Zie bijvoorbeeld de ‘International 845 XL A’ uit de jaren 1980. Voorzien van moderne veiligheidscabine, vierwielaandrijving, 80 PK, directe inspuiting en zestien versnellingen voor- en acht achteruit. In totaal werden wereldwijd meer dan 11.000 exemplaren geleverd. Ook in Nederland was het model razend populair. De getoonde International werd in 1981 geleverd aan het landbouwbedrijf van de familie Molenaar in Pijnacker en werd gebruikt om te ploegen, te zaaien en te maaien. De boerderij was toen nog volop in bedrijf, maar vanaf de jaren 1990 werden in het gebied steeds meer tuinderijen gevestigd. De familie Molenaar verkocht de grond en ging zich volledig wijden aan waar men al in de jaren 1980 mee begonnen was: een Tractormuseum. Omdat men ‘International Harvester’ altijd trouw was gebleven, concentreerde het verzamelbeleid zich logischerwijs op dit merk. Met 77 tractoren bevindt zich hier nu grootste collectie van één merk in Nederland.

Ontwikkeling:

Verdere landbouwmechanisering

Argumentatie:

De 'International 845 XL A' uit de jaren 1980 representeert de (toen) grote en zware tractoren van één van de grootste tractorbouwer ter wereld, de 'International Harvester Company' (IH), die ook in Nederland razend populair waren. Het verschil met de tractoren van net vóór en net na de oorlog is enorm en weerspiegelt de ontwikkelingen, die de landbouw in deze periode doormaakte.

Argumentatie object:

Dergelijke tractoren van International Harvester zijn op veel plaatsen nog in gebruik, ook bij moderne agrariërs. Op andere plaatsen worden ze als erfgoed behouden. Gekozen is voor dit exemplaar als onderdeel van de grootste en meest complete historische collectie IH-tractoren in Nederland en vanwege de publieke toegankelijkheid.

Locatie:

Molenaars Oude Tractoren Collectie te Berkel en Rodenrijs

Links: