Collectie KNVvL

R.R.G. Z-12 Zögling

Eenvoudige zweefvlieger

De Zögling was tussen 1930 en 1940 het belangrijkste zweefvliegtuig in Nederland. In deze periode hebben er zo'n 30 Zöglings in Nederland gevlogen, vaak zelf gebouwd door zweefvliegclubleden. De Zögling zorgde voor de ontwikkeling van de zweefvliegsport, in clubverband, in Nederland.

De Zögling is door Stamer en Lippisch in Duitsland ontworpen voor de zweefvliegorganisatie Rhön-Rositten Gesellschaft (R.R.G.). De ontwikkeling van het zweefvliegen sloeg over naar Nederland. 1930 is het begin van het zweefvliegen als een georganiseerde sport en vorm van vrijetijdsbesteding in Nederland. De Zögling werd hiervoor het meeste gebruik. Het zweefvliegtuig had de registratie PH-1 en is gebouwd door de Haagse meubelfabriek Pander.

De Zögling was een geheel open zweefvliegtuig, maar kon ook gesloten worden door een kuipvormig rompje rond de vliegerzitplaats. Deze bouwwijze maakte de aanschaf en de bouw in eigen beheer mogelijk voor zweefvliegclubs. Na de Zögling kwamen meer eenvoudige zweefvliegtuigen op de markt.

Er is geen originele Zögling uit de beginperiode meer in Nederland aanwezig. Het Aviodrome beschikt over een Zögling die in de jaren zestig van de vorige eeuw is gebouwd, volgens de originele tekeningen. Met dit zweefvliegtuig zijn in 1990, na een opknapbeurt, een aantal vluchten gemaakt.

Ontwikkeling:

Mobiliteit als recreatie

Argumentatie:

Eenvoudige zweefvliegtuigen waren vanaf de jaren ‘30 van groot belang voor het opzetten van de zweefvliegsport in clubverband. Door de bouwwijze was de aanschaf of bouw in eigen beheer mogelijk voor net opgerichte zweefvliegclubs.

Argumentatie object:

De Zögling was voor enkele vliegtuigfabrikanten de aanleiding om met soortgelijke eenvoudige zweefvliegtuigen op de markt te komen. Het meest bekende voorbeeld is de ESG 29. Hiervan hebben ook diverse exemplaren in Nederland gevlogen. Na de Tweede Wereldoorlog werd er in Nederland een serie ESG’s gebouwd voor de beginopleiding voor piloten van zweefvliegtuigen. Van deze serie bestaat nog een exemplaar in Nederland die kan vliegen. Deze is in particulier bezit.

Locatie:

Er is geen Zögling uit 1930 meer in Nederland aanwezig. Aviodrome bezit een Zögling die tussen 1958 en 1960 gebouwd is en nog kan vliegen. Ook dit vliegtuig heef de registratie PH-1 gekregen. In 1961 en 1990 (na restauratie) werden er enkele vluchten mee gemaakt. Van de originele PH-1 bestaat nog het richtingsroer, dat in bezit is van de Vereniging Historische Zweefvliegtuigen.

Links: