Tuinderslorrie

Elektrisch aangedreven tuinderslorrie tuindersbedrijf ‘Theo Veen’

In de tweede helft van de 19de eeuw kwam het lichte en makkelijk verplaatsbare smalspoor in zwang. Dat vond ook zijn toepassing in de land- en tuinbouw. De firma HaWe in Bergschenhoek bouwde hiervoor speciale elektrolorries.

Rond 1875 kreeg de Fransman Paul Decauville een groot probleem: de suikerbietenoogst dreigde te mislukken vanwege overvloedige regenval. Dankzij veldspoor was hij toch in staat de oogst te redden. Deze ervaring legde de basis voor een succesvol bedrijf: Decauville ontwikkelde secties draagbare smalspoorrails op stalen dwarsliggers en in vervolg daarop ook lorries en zelfs stoomlocomotieven. Later was het zowaar mogelijk om bij Decauville een compleet smalspoorbedrijf aan te schaffen. De railsecties die Decauville leverde waren met twee man te tillen en daardoor gemakkelijk te verplaatsen. Mede daardoor werd Decauville een soortnaam voor licht smalspoor.

Geholpen door de komst van de spoorwegen vanaf de tweede helft van de 19de eeuw kon de export van land- en tuinbouwproducten vanuit Nederland sterk stijgen. Verder droegen mechanisatie en schaalvergroting van agrarische bedrijven er flink aan bij dat de landbouw een van de belangrijkste exportpijlers van Nederland bleef. Daarbij speelde het in de land- en tuinbouw volop gebruikte lichte smalspoor een grote rol. Dit betrof zowel het gebruik bij teelt in de open grond als in de tuinbouwkassen. In de tuinbouwkassen in met name het Westland was het smalspoor een essentieel onderdeel om grootschalig producten te kunnen verbouwen. Met het smalspoor als uitgangspunt werden vervolgens nieuwe transportsystemen ontwikkeld.

In veel gevallen werden de lorries door handkracht voortbewogen. Daarnaast kwamen na de Tweede Wereldoorlog veel elektrolorries in gebruik, al dan niet in combinatie met speciale aanhangwagens. De firma HaWe (genoemd naar de oprichter Herman Wooning) in Bergschenhoek ontwikkelde en bouwde deze elektrische tuinderswagens, speciaal voor de tuinbouw. Een door accu’s aangedreven elektromotor dreef via kettingen de beide assen van de lorrie aan. De lorrie werd bediend vanaf een klein houten plateau dat voorop was aangebracht.

Ontwikkeling:

Verdere landbouwmechanisering

Argumentatie:

De elektrisch aangedreven tuinderslorrie fabricaat HaWe representeert het grootschalig gebruik van smalspoor in de Nederlandse land- en tuinbouw.

Argumentatie object:

Deze elektrisch aangedreven tuinderslorrie fabricaat HaWe is een mooi voorbeeld van de innovatieve kracht van een relatief klein Nederlands constructiebedrijf.

Locatie:

Stoomtrein Katwijk-Leiden, Valkenburg

Links: