Anton van Daal

Yale K 41

Vorkheftruck

Intern transport ontwikkelde zich in de loop van de 20e eeuw als een geheel eigen tak van mobiliteit. Vorkheftruck en 'pallet' vormden een innovatieve combinatie, die tot een eerste gestandaardiseerde vorm van intern transport en overslag van goederen leidde. Na de Tweede Wereldoorlog bracht deze combinatie een belangrijke verhoging van de efficiency én verbetering van de arbeidsomstandigheden met zich mee.

De vorkheftruck van het model K 41 werd door de Amerikaanse “Yale & Towne Manufacturing Company” in de jaren 1940 geïntroduceerd. Dit model werd in de decennia daarna zeer populair en ook in Nederland goed verkocht.

Naast verticaal transport is horizontaal transport een noodzakelijke en veel voorkomende bezigheid in het bedrijfsleven. Binnen de bedrijven waren dan ook -naast handbediende karren en wagentjes- kranen en takels in gebruik en in de loop van de tijd ook andere hijs- en hefwerktuigen. Met de snelle ontwikkeling van grote ondernemingen en de toenemende goederenstromen en overslagactiviteiten in de 20e eeuw ontwikkelde zich het ‘intern transport’ als een geheel eigen tak van mobiliteit. Er ontstond behoefte aan efficiëntere middelen, onder andere voor de overslag in de Nederlandse havens.

Het concept van de vorkheftruck werd begin jaren 1920 ontwikkeld door diverse bedrijven in de VS en Groot-Brittannië, onder andere door de firma Yale, een bekende producent van allerhande platte wagens en werkvoertuigen. Met de introductie in de jaren 1930 van de ‘pallet’ als vervoerseenheid ontstond een eerste gestandaardiseerde, efficiënte vorm van intern transport en de overslag van stukgoed.

Zoals vaker vormde de Tweede Wereldoorlog de echte stimulans voor de inzet en verdere ontwikkeling van logistieke nieuwerwetsigheden en dat gold ook voor de pallet en de vorkheftruck. Na de oorlog werd tijdens de wederopbouwperiode deze ‘moderne’ vinding alom ingezet en geprezen als dé manier om het intern transport en overslag te organiseren. Pallet en vorkheftruck vormden een zeer innovatieve combinatie, die een belangrijke verhoging van de efficiency én verbetering van de arbeidsomstandigheden met zich mee bracht. Er hoefde immers een stuk minder gesjouwd, getild en getakeld te worden. Hoewel de container het gebruik van pallets en vorkheftrucks deels overbodig heeft gemaakt zijn ze in gemoderniseerde vorm voor transport binnen de bedrijven nog steeds alom aanwezig.

Het getoonde exemplaar deed vanaf 1950 dienst bij een stuwadoor in de Rotterdamse haven en maakt tegenwoordig deel uit van de collectie van het Maritiem Museum Rotterdam.

Ontwikkeling:

Werkvoertuigen

Argumentatie:

De vorkheftruck was een belangrijke factor in de mechanisering en standaardisering van overslag en intern transport in de tweede helft van de 20e eeuw. De combinatie van pallet en vorkheftruck betekende een enorme vooruitgang in efficiëntie en vormde een breuk met het eeuwenoude handwerk. Daarmee representeert de vorkheftruck tevens een belangrijke verbetering van de arbeidsomstandigheden.

Argumentatie object:

Het model K 41 van Yale was in de jaren 1950 en '60 één van de meest voorkomende modellen, ook in Nederland.

Locatie:

Maritiem Museum Rotterdam

Links: