Leo Schuitemaker

Geertruida

Sleepschip

De "Geertruida" is een zogenoemd maatschip. Een sleepschip op maat gemaakt voor de route die ze in haar werkend leven zal varen. Ze is afgestemd op de kanalen, sluizen en bruggen op de route. Zodoende weet je zeker dat je overal door kan varen.

In 1906 glijdt de “Geertruida” bij de Gebroeders Boot uit Leiderdorp van de helling. Ze is vernoemd naar de vrouw van eigenaar en schipper Hendricus Johannes Maas. Het schip wordt vooral veel gebruikt om bouwmaterialen naar Brussel te vervoeren. De Geertruida verscheept regelmatig zand, steen en grind naar de Belgische hoofdstad. De eerste 50 jaar wordt het schip gesleept door sleepboten. Later krijgt de Geertruida een motor waarmee het op eigen kracht richting België, maar ook regelmatig naar Duitsland vaart. De familie Maas blijft tot in de jaren zeventig van de twintigste eeuw actief met het vervoeren van vrachten richting het achterland van Rotterdam.

Ontwikkeling:

Internationaal vervoer

Argumentatie:

De Rijnsleepvaart begon rond 1850 en hield ruim een eeuw stand. In deze periode vallen ook de Frans-Duitse oorlog en de twee Wereldoorlogen. De Rijnsleepvaart verbond Nederland met het achterland van Europa en legde de basis voor de ontwikkeling van Nederland als transportland en Rotterdam als wereldhaven. Sleepschepen, getrokken door sleepboten, waren in deze periode beeldbepalend voor de internationale binnenvaart. Op de Rijnvaart waren dat veelal grotere schepen, vaak in eigendom van rederijen. Op de routes Noord-Zuid richting België en Frankrijk voeren ook kleinere sleepschepen, die vaak eigendom waren van de schipper zelf. De Rijnschippers moesten een apart diploma, een Rijnpatent, hebben. De sleepschepen werden aanvankelijk getrokken door stoomsleepboten. Deze sleepboten konden diverse sleepschepen in de sleep meenemen. Na de ontwikkeling van de verbrandingsmotor werden de stoommachines in stoomsleepboten veelal vervangen door scheepsmotoren op gasolie, de scheepsterm voor diesel. In de loop van de twintigste eeuw werden ook veel sleepschepen zelf voorzien van een motor, waarmee ze onafhankelijk werden van sleepboten. Bij de inbouw van een eigen motor werd ook een stuurhuis geplaatst achter de roef, de schipperswoning.

Argumentatie object:

Het sleepschip 'Geertruida' weerspiegelt de ontwikkeling van het sleepschip, dat aanvankelijk gebouwd is zonder motor om achter een sleepboot getrokken te worden, naar een gemotoriseerd riviervrachtschip. De Geertruida bezit nog veel originele elementen, waaronder het interieur.

Locatie:

Collectie Maritiem Museum Rotterdam

Links: