IJzeren Hond

Ventwagen

Tot halverwege de 20e eeuw kwamen de melkboer, bakker en groenteboer dagelijks door de straat om hun waren te verkopen. Aanvankelijk met paard-en-wagen, bakfiets of hondenkar, na de oorlog gemotoriseerd. Een driewielige wagen met een op het voorwiel gemonteerde benzinemotor verving de verboden hondenkar. Deze opvolger heette een ‘IJzeren Hond’.

De koelkast en het grootwinkelbedrijf verdreven de ‘IJzeren Hond’ van de straat. De bekende SRV-wagen heeft het als moderne vorm daarvan nog lang volgehouden, maar tegenwoordig is de ‘rijdende winkel’ nagenoeg verdwenen. Spijkstaal werd beroemd met de bouw van ventwagens. Ook SRV-wagens kwamen hier veelal vandaan.

Ook Mulder uit Waddinxveen bouwde diverse soorten ventwagens, zoals deze ‘IJzeren Hond’, die ook door groenteboeren en andere middenstanders is gebruikt. De huidige eigenaar heeft zo’n oorspronkelijke melktruck gerestaureerd. Hij gaf de truck het uiterlijk van de groentewagen waarmee zijn oom in het dorp Klundert vroeger de deuren langsging.

De ventwagen of ijzeren hond vertegenwoordigt een belangrijke ontwikkeling in de geschiedenis van de ambulante handel in ons land. Deze raakte in de naoorlogse decennia meer en meer gemotoriseerd. De handel is, voordat deze nagenoeg verdween, door verschillende soorten ventwagens verzorgd.

Ontwikkeling:

Ambulante handel

Argumentatie:

Tot in de tweede helft van de 20ste eeuw kwamen ambulante handelaren vrijwel dagelijks door de straat om hun verse waren te verkopen. In de eerste helft van de 20ste eeuw met paard-en-wagen, bakfiets of hondenkar, na de oorlog meer en meer gemotoriseerd. Een driewielige wagen met een op het voorwiel gemonteerde benzinemotor (vaak een bromfietsmotor) verving de in 1963 uiteindelijk bij wet verboden hondenkar. Die opvolgers werden daarom wel 'ijzeren hond' genoemd. Ook elektrische varianten werden populair. De koelkast en het grootwinkelbedrijf verdreven de 'IJzeren Hond' uiteindelijk van de straat.